Ons dorp

Dit is de website van het dorp Onderdendam. Ons dorp ligt op een kruispunt van wegen en kanalen 15 km boven de stad Groningen en fungeerde daarom lange tijd als centrumplaats. Het Warffumermaar gaat er naar het noorden (Warffum, Baflo), het Boterdiep naar het oosten (Middelstum, Stedum, Uithuizen) en naar het zuiden (Bedum, Groningen), het Kardingermaar naar het zuidoosten (Thesinge) en het Winsumerdiep naar het westen (Winsum, Leens, Ulrum).

De oudste naamsvermelding is Uldernadomme (1252). Dit betekent waarschijnlijk ‘een in het onland (= moeras) aangelegde dam’. Deze naam heeft een parallel in de naam van de nabijgelegen wierde van Onderwierum, Uldernawerum (1376) of Undernawerum (1386), die kennelijk genoemd is naar hetzelfde onland. De latere naamvorm Onderndamme komt voor het eerst in 1323 voor.
Een andere (populaire maar onwaarschijnlijkere) verklaring werd gegeven in 1828: een dam onder de waterspiegel, een soort kunstmatige voorde of oversteekplaats waar het water overheen kan stromen.

Het dorp heeft vroeger een rechtbank (kantongerecht) en de bijbehorende gevangenis gehad. Het had de notaris en ook het waterschap Hunsingo was in deze plaats in het midden van het Hogeland gevestigd. Het was een tijdlang de hoofdplaats van Hunsingo, en later ook van de gemeente Bedum, maar vreemd genoeg had het tot in het begin van de negentiende eeuw geen eigen kerk. Kerkelijk viel het onder het kerspel Menkeweer. Pas in 1840 werd de Hervormde kerk gebouwd, in 1933 gevolgd door de Gereformeerde kerk. De plaats was dus van enig belang in de regio en had daarom als bijnaam: Lutje n Hoag (Klein den Haag). Nu is alles vertrokken, het waterschap (Noorderzijlvest) verliet in juni 2001 als laatste het dorp.

Maar…………………………..dit betekende geenszins dat het dorp langzaam doodbloedde. In tegendeel zouden wij willen zeggen. Onderdendam is tegenwoordig (2019) een bruisend dorp met veel actieve inwoners, met daardoor diverse jaarlijkse evenementen met in het midden een bloeiend dorpshuis, dat met louter vrijwilligers draaiend wordt gehouden. In en rond dit dorpshuis gebeurt wekelijks van alles en nog wat. Naast de gebruikelijke gym-, biljart-, linedance-, kaart- en sjoelactiviteiten, organiseert Onderdendam ieder jaar het Scheepsjoagen in het laatste weekend van de zomervakantie, vinden er 2 maandelijks culturele activiteiten plaats en kennen we in DE KERK een prachtige plek, waar exposities en concerten kunnen worden gehouden en waar u helemaal op de hoogte raakt van die typische bouwstijl uit de jaren 20 en 30: de Amsterdamse School.